MAŁA OJCZYZNA: legendy, opowieści, podania z gminy Przasnysz, miasta Przasnysz i gminy Jednorożec

Dawno, oj dawno na blogu nie pisałam o legendach z terenu mojej małej ojczyzny. Czas to zmienić! Zapraszam do lektury dwóch opowieści z terenu gminy Jednorożec, kilku z gminy Przasnysz oraz jednej z miasta Przasnysz. 

SYLWETKI. Franciszek Redo (1894–1956)

Ten człowiek intrygował mnie od dawna. Pierwszy raz trafiłam na niego w opowieści o powstaniu OSP KSRG Jednorożec. Potem przewijał się w różnych tekstach, ale zawsze bardzo zdawkowo. Wiedziałam, jaki miał styl pisma, podpis widziałam kilka razy, wiedziałam, że pełnił ważne funkcje w moim rodzinnym powiecie. Jakie były jego losy? Dlaczego nagle zniknął z Przasnyskiego? Zapraszam do lektury.

Dawnych przasnyskich jarmarków czar... Wspomnienia z okresu międzywojennego

Zapraszam na wędrówkę uliczkami Przasnysza w jarmarczny dzień. Przedstawione wspomnienia zostały nadesłane do Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej w końcu lat siedemdziesiątych XX w., a opisują targi i jarmarki w Przasnyszu w okresie międzywojennym. Ilustracje do wpisu to archiwalne zdjęcia przasnyskiego rynku pokolorowane za pomocą MyHeritage.

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 6. Losy policjantów z Przasnyskiego po 1939 r.

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939 w zakresie szerszym w stosunku do katalogu wydanego przez Muzeum Historycznego w Przasnyszu przy okazji wystawy rocznicowej.

Niniejszy tekst ma charakter szkicowy. Opracowanie na blogu podzieliłam na rozdziały i ten jest ostatnim w serii policyjnej. Skupiam się na losach policjantów z powiatu przasnyskiego w czasie II wojny światowej. Podaję kilka przykładów oraz oddaję szacunek tym, którzy zginęli w ZSRR w 1940 r. Jeśli któryś z nich pojawił się w poprzednich częściach serii, nie powtarzałam zdjęcia (w przypadku, gdy miałam tylko jedną fotografię).

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 5. Życie prywatne i rodzinne

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939 w zakresie szerszym w stosunku do katalogu wydanego przez Muzeum Historycznego w Przasnyszu przy okazji wystawy rocznicowej.

Opracowanie na blogu podzieliłam na rozdziały. Tym razem zajęłam się codziennością policjantów w domowym zaciszu. Jak wybierali żony? Czy praca zawodowa przeszkadzała w prowadzeniu udanego życia rodzinnego? Na te i inne pytania pytania odpowiadam poniżej. Zapraszam.

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 4. Od święta. Policjanci a życie społeczno-kulturalne

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939 w zakresie szerszym w stosunku do katalogu wydanego przez Muzeum Historycznego w Przasnyszu przy okazji wystawy rocznicowej.

Opracowanie na blogu podzieliłam na rozdziały. Opublikowałam już trzy części. W niniejszej skupiam się na zaskakująco bogatym życiu kulturalnym, jakie prowadzili policjanci. Pokazuję ich aktywność na polu społecznym oraz uczestnictwo w ważnych dla regionu wydarzeniach, a także codzienną rozrywkę po pracy. 

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 3. Etos i wartości. Służba codzienna

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939 w zakresie szerszym w stosunku do katalogu wydanego przez Muzeum Historycznego w Przasnyszu przy okazji wystawy rocznicowej. W cyklu wpisów, publikowanych przez 6 tygodni, przedstawię rozszerzone i poprawione ustalenia.

Niemniej niniejszy tekst ma charakter szkicowy. W trzeciej części skupiam się na zasadach i wartościach, jakimi kierowali się policjanci, nie uciekam od sytuacji trudnych, niekoniecznie chwalebnych i opisuję codzienne życie policjanta na służbie. Zapraszam!

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 2. Struktura i organizacja PP w regionie

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939 w zakresie szerszym w stosunku do katalogu wydanego przez Muzeum Historycznego w Przasnyszu przy okazji wystawy rocznicowej.

Niniejszy tekst ma charakter szkicowy. Opracowanie na blogu podzieliłam na rozdziały. W drugiej części piszę o organizacji PP w powiecie przasnyskim, wyszkoleniu, wyposażeniu itp. Podaję też nazwiska policjantów, którzy służyli w Przasnyskim przed II wojną światową.

Policja Państwowa w pow. przasnyskim 1919-1939. Cz. 1. Organizacja PP w kraju

W 2019 r. przypada 100. rocznica utworzenia Policji Państwowej (PP) w Polsce. Z tej okazji zasadnym jest opracowanie dziejów tej organizacji w ujęciach regionalnych. Przedstawiam wyniki moich badań na temat Policji Państwowej w Przasnyskiem w latach 1919–1939. Z pomysłem wystąpił Komendant Komendy Powiatowej Policji w Przasnyszu Tomasz Łysiak, pragnąc upamiętnić poprzedników. Rezultatem działań podjętych we współpracy z Muzeum Historycznym w Przasnyszu jest wystawa, prezentowana w muzeum jesienią 2019 r., oraz jej katalog. 

Niniejszy tekst ma charakter szkicowy. Nie jest monografią policji w pow. przasnyskim w granicach sprzed II wojny światowej. Mam jeszcze zbyt mało materiałów. Niemniej zaprezentowane na blogu opracowanie ma szerszy zakres niż to opublikowane w katalogu wystawy, który został wydany w wersji bez korekty. Dlatego do końca roku udostępnię erratę do katalogu wystawy, opracowaną samodzielnie. 

Jeśli chodzi o moje opracowanie na blogu, to podzieliłam je na części. Sygnalizuję w nich najważniejsze zagadnienia, przedstawiam organizację służby, warunki pracy i etos policyjny czy trudności zawodu. Prezentuję uchwytne w źródłach informacje na temat specyfiki pracy policji, kadry, inicjatyw społeczno-kulturalnych i życia prywatnego policjantów. 

Rys historyczny przasnyskiego sztetla. Cz. 4. II wojna światowa. Holocaust

Grupa uczniów i uczennic ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Przasnyszu w ramach programu Szkoła Dialogu przypomina mniejszość żydowską w mieście. I ja na miarę swoich możliwości zbieram informacje na temat Żydów w Przasnyszu. Przyszedł czas na publikację kolejnej części ich historii – najtragiczniejszej, bo dotyczącej II wojny światowej. Jeśli jesteście w stanie uzupełnić tę opowieść, będę wdzięczna za kontakt. Tekst oczywiście nie wyczerpuje tematu, jest raczej zalążkiem przyszłych opracowań. Mam nadzieję, że przyda się i grupie zaangażowanej w Szkołę Dialogu, i wszystkim zainteresowanym. Życzę dobrej lektury!

Obchody rocznicy 11 XI 1918 r. w Przasnyszu w latach 1919-1938

Zbliża się rocznica odzyskania niepodległości. Gdy tylko udało się po 123 latach niewoli odzyskać suwerenność, dzień 11 listopada stał się symbolem wysiłku pokoleń Polaków, zwieńczonego sukcesem. Było to świętować. Jak przebiegały obchody tej rocznicy w Przasnyszu? Przenieście się ze mną do okresu międzywojennego.

Rys historyczny przasnyskiego sztetla. Cz. 3. 1919–1939

Szkoła Podstawowa nr 2 w Przasnyszu podjęła temat mniejszości żydowskiej w mieście. Grupa uczniów i uczennic dołączyła do inicjatywy Szkoła Dialogu. To był impuls, na który czekałam. Przyszedł czas na publikację tekstu, który w wersji roboczej utworzyłam już w 2015 r.! Mam nadzieję, że z jednej strony stanowić będzie dla uczniów zaangażowanych w projekt materiał do pracy, źródło informacji, a z drugiej strony pozwoli wszystkim zainteresowanym poznać dzieje przasnyskich Żydów. Trzeci wpis w tej serii dotyczy dość spokojnego okresu międzywojennego i rozwoju przasnyskiej diaspory. Tekst oczywiście nie wyczerpuje tematu, jest raczej zalążkiem przyszłych opracowań. Życzę dobrej lektury!

Rys historyczny przasnyskiego sztetla. Cz. 2. 1867–1918

Dołączenie Szkoły Podstawowej nr 2 w Przasnyszu do inicjatywy Szkoła Dialogu zmobilizowało mnie do publikacji tekstu, który czekał na swoją kolej już od kilku dobrych miesięcy. Zapraszam do lektury szkicu dziejów przasnyskich Żydów. W części drugiej skupiam się na okresie od 1867 r. do końca I wojny światowej. Wpis oczywiście nie wyczerpuje tematu, jest raczej zalążkiem przyszłych opracowań. Mocno trzymam kciuki za przasnyskich uczniów i liczę, że znajdą tu coś ciekawego. Może to ich zainspiruje do przemyśleń, do opracowania tematu? Życzę wszystkim dobrej lektury!

80 LAT TEMU... Lato i jesień 1939 r. we wspomnieniach mieszkańców pow. przasnyskiego

Osiemdziesiąt lat temu świat się zatrzymał, a pewna epoka się skończyła. Chcę dzisiejszym wpisem ukazać Wam atmosferę lata 1939 r. oraz pierwsze miesiące wojny. Posłużą do tego wspomnienia mieszkańców gm. Chorzele i Jednorożec oraz Przasnysza. Wybrałam takie teksty, by ukazać perspektywę osób pochodzących z różnych środowisk, które w 1939 r. były w różnym wieku. Zwróćcie też uwagę na stan świadomości sytuacji w zależności od pochodzenia społecznego i wieku, a także na różnice perspektywy kobiecej i męskiej. Każdy z pamiętnikarzy i informatorów zwraca uwagę na coś innego. Zapraszam do lektury.

REGION POD LUPĄ#17 majówka, roboty w Prusach, Boże Ciało w 1988 r., Jednorożec A.D. 1914 i genealogia

To już siedemnasty wpis podsumowujący serię "Region pod lupą". Prezentuję tu, oprócz artykułów z "Kuriera Przasnyskiego", bo tam ukazują się poniższe teksty, krótkie notki na temat inspiracji i motywacji, jakimi się kierowałam podczas wyboru tematu felietonu. Ostatnimi miesiącami wyraźnie było widać, że nie miałam wystarczająco czasu na nowe teksty, dlatego w felietonach pisałam tylko o tym, o czym aktualnie informowałam na Facebooku albo na blogu. Zapraszam na przegląd tekstów opublikowanych między kwietniem a lipcem br. Na koniec wpisu ważna informacja na temat serii. 

Miłej lektury!

REGION POD LUPĄ#16 Za chlebem do Francji, jednorożeckie zapusty, ks. Julian Tyszka, mykwa i polewanki

Miałam z początkiem 2019 r. regularnie publikować informacje na temat serii "Region pod lupą". Prezentuję tu, oprócz artykułów z "Kuriera Przasnyskiego", krótkie notki na temat inspiracji i motywacji, jakimi się kierowałam podczas wyboru tematu felietonu. Jednak ze względu na dość napięty harmonogram zajęć i pracę zawodową nie miałam wystarczająco czasu na nowe teksty, dlatego w serii felietonów pisałam głównie o tym, o czym aktualnie informowałam na Facebooku albo na blogu. Zapraszam na przegląd tekstów opublikowanych między lutym a kwietniem br. Miłej lektury!

MAŁA OJCZYZNA: Majówka w międzywojennym powiecie przasnyskim (Jednorożec, Przasnysz)

Zazwyczaj, myśląc o majówce w przeszłości, przychodzą nam na myśl pochody pierwszomajowe z okresu PRL. Dzisiaj cofniemy się do międzywojnia, by dowiedzieć, jak wyglądała majówka w ówczesnym Przasnyszu i Jednorożcu... Niestety ze względu na ograniczoną ilość źródeł mam niewiele materiałów na temat tego zagadnienia, bo na razie jedynie z dwóch miejscowości, ale liczę na to, że odnajdę kolejne i będę mogła uzupełnić wpis. Niemniej uważam, że to, co mam, już jest bardzo ciekawe. Przekonajcie się sami! 

REGION POD LUPĄ #15 Kapliczkowa „Wróżda”, archiwum społeczne, rosyjskie wojsko w Bartnikach oraz (znów) Mościcki na Mazowszu

Wracam do regularnego informowania na temat publikacji prasowych w "Kurierze Przasnyskim". Czas - wraz z początkiem 2019 r. - regularnie publikować, co jest też dla mnie ćwiczeniem na samodyscyplinę. A dla Was, mam nadzieję, przyjemnością związaną z lekturą ciekawych tekstów. Przypomnę, że wpisy z serii "Region pod lupą" zawierają, oprócz artykułów z "Kuriera Przasnyskiego", informacje na temat inspiracji i motywacji, jakimi się kierowałam podczas wyboru tematu felietonu. Miłej lektury!

Rys historyczny przasnyskiego sztetla. Cz. 1. Do 1866 r.

Przez kilkaset lat Żydzi współtworzyli społeczność miejską Przasnysza i byli jej widoczną składową. Zapraszam więc do lektury szkicu dziejów przasnyskich Żydów. Tematyka ta była na mojej liście "do zrobienia, do napisania" od dawna. W końcu przyszedł czas na działanie. Historię przasnyskiego sztetla podzieliłam, ze względu na obszerność zagadnienia, na kilka części. Wpis oczywiście nie wyczerpuje tematu, jest raczej zalążkiem przyszłych opracowań, które, mam nadzieję, powstaną.

REGION POD LUPĄ #14: felietony prasowe, o których nie wspominałam na blogu

Zapraszam na drugą część wpisu nadrabiającego zaległości - od kilku miesięcy nie informowałam na blogu o moich felietonach w "Kurierze Przasnyskim". Mam nadzieję, że dzięki temu przypomnicie sobie ciekawe teksty albo poznacie wątki, z którymi nie mieliście jeszcze okazji się zapoznać. Dzisiaj przypominam artykuły ukazujące się od sierpnia do listopada br. Zachęcam do lektury!