MAŁA OJCZYZNA: Kult św. Floriana w parafii Jednorożec

Jednorożec to jedyna w diecezji łomżyńskiej parafia pw. św. Floriana, którego wspomnienie Kościół katolicki obchodzi 4 maja. Florian jest czczony jako patron m.in. strażaków. Na terenie parafii Jednorożec działają 3 jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Zapraszam na przegląd kultu św. Floriana w mojej rodzinnej parafii. Jest rozwinięty i przyjmuje rozliczne formy. 

Gdy stare spotyka się z nowym... Kapliczki św. Jana Nepomucena w Bindudze

Zapraszam do lektury tekstu, który opublikowałam na fanpage'u na Faceebooku w 2018 r. Uzupełniłam i rozszerzyłam go, by przedstawić całą historię, bo od 2018 r. sporo się wydarzyło. To niezwykła opowieść o determinacji, zmianie i ciągłości, inspirujących osobach i tworzeniu nowego rozdziału starej, mogłoby się wydawć, historii. Poznajcie nie jedną, a trzy kapliczki św. Jana Nepomucena w Bindudze w gminie Chorzele. Dobrego odbioru!

Pomnik kurpiowskiego bohatera Konwy w Lesie Jednaczewskim

Kilka lat temu, kiedy zajmowałam się przydrożnymi kapliczki, figurami i krzyżami, moją uwagę zwracało wszystko, co tylko przypominać mogło jeden z wymienionych obiektów. Tak też zwróciłam baczniejszą uwagę na pomnik w formie kapliczki, poświęcony Stachowi Konwie. Był to bohater kurpiowski, legendarny przywódca Kurpiów w czasie walk z wojskami sasko-rosyjskimi w latach 1733–1735. Zapraszam do lektury. Dzięki tej publikacji zebrałam wszystkie znane mi fotografie pomnika sprzed II wojny światowej. Szczególnie dziękuję rodzinie Chętników i Fundacji Adama Chętnika za udostępnienie dwóch pokolorowanych fotografii z uroczystości.

REGION POD LUPĄ #15 Kapliczkowa „Wróżda”, archiwum społeczne, rosyjskie wojsko w Bartnikach oraz (znów) Mościcki na Mazowszu

Wracam do regularnego informowania na temat publikacji prasowych w "Kurierze Przasnyskim". Czas - wraz z początkiem 2019 r. - regularnie publikować, co jest też dla mnie ćwiczeniem na samodyscyplinę. A dla Was, mam nadzieję, przyjemnością związaną z lekturą ciekawych tekstów. Przypomnę, że wpisy z serii "Region pod lupą" zawierają, oprócz artykułów z "Kuriera Przasnyskiego", informacje na temat inspiracji i motywacji, jakimi się kierowałam podczas wyboru tematu felietonu. Miłej lektury!

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: Przydrożne obiekty sakralne w okresie PRL

Poniższy szkic prezentuje motywy fundacji oraz wybrane fakty na temat przydrożnych obiektów sakralnych, jakie powstały na terenie gm. Jednorożec w okresie powojennym (1945–1989). Prezentowane przykłady uwidaczniają trudności, na jakie napotykano podczas wystawiania kapliczek, figur i krzyży, ale też są świadectwem żywej religijności mieszkańców pomimo trudnych warunków historycznych. Poniższe ustalenia pochodzą z mojej książki Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec uzupełnionej wiadomościami pozyskanymi po wydaniu publikacji.

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: Lokalizacja i funkcje kapliczek, figur i krzyży przydrożnych

Ponownie przychodzę do Was z kapliczkowym postem. Czy zastanawialiście się kiedyś, dlaczego kapliczki, figurki i krzyże stawia się w takich, a nie innych miejscach? Jakie znaczenie ma lokalizacja świątka i jaka symbolika się za tym kryje? Jak lokalizacja przydrożnego świątka wiąże się z jego funkcją w przestrzeni prywatnej i publicznej? O tym w dzisiejszym poście. Tym razem przykłady pochodzą tylko z jednej miejscowości w gminie Jednorożec - Olszewki. Zwróćcie uwagę, jak na podstawie obiektów z jednej tylko wsi można omówić przeróżne funkcję i lokalizacje przydrożnych obiektów sakralnych - wiele z nich pełni bowiem różne zadania.

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: Dlaczego ludzie wystawiają kapliczki, figury i krzyże?

Dotychczasowe posty z serii "kapliczkowej" (poza jednym, w którym opisałam metody pracy i źródła, z jakich korzystałam) koncentrowały się na prezentacji różnych typów obiektów sakralnych w gminie Jednorożec. Dzisiaj postanowiłam podejść do tematu bardziej teoretycznie i skupić się na motywach fundacji. Dlaczego ludzie wystawiali i wystawiają kapliczki, figury i krzyże przydrożne? Istnieje wiele odpowiedzi na to pytanie. Jako przykłady do konkretnych motywów posłużą mi obiekty z gminy Jednorożec. Starałam się wybrać takie kapliczki, figury i krzyże, których jeszcze nie pokazywałam na blogu. Tylko w przypadku jednej motywacji nie udało mi się znaleźć takiego obiektu. 

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: krzyże kamienne

Tak jakoś często się zdarza, że w niedzielę publikuję post "kapliczkowy". Nie inaczej jest tym razem. Zapraszam na kolejny wpis z serii "Świątki w gminie Jednorożec". Prezentuję kamienne krzyże z terenu gminy, przy czym mam tu na myśli zarówno krzyże z piaskowca, jak i granitu, lastryko i innych podobnych materiałów, które nie pasują do kategorii drewnianych czy metalowych krzyży.

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: metalowe krzyże osadzone w kamieniach polnych cz. 2

W  marcu pojawił się wpis o metalowych krzyżach, które jako podstawę mają kamienie polne. Opisałam w nim fundacje sprzed II wojny światowej: KLIK. Dzisiejszy wpis to fundacje powojenne i te, których datacji nie umiem określić. Pojawią się też obiekty, których datację ustaliłam niedawno. 

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: metalowe krzyże osadzone w kamieniach polnych cz. 1

W lutym opublikowałam post kapliczkowy na temat jednego z typów krzyży przydrożnych, więc postanowiłam, że w tym miesiącu też napiszę o świątkach. Wybrałam jedne ze starszych w gminie Jednorożec obiektów, a są to metalowe krzyże, które jako podstawę mają kamienie polne. Jest to pierwsza część mini-cyklu o tej tematyce. Dzisiaj przedstawię fundacje do wybuchu II wojny światowej. Następnym razem opiszę fundacje powojenne i te, których datacji nie umiem określić. Gwarantuję solidną dawkę ciekawych informacji i zdjęć - zapraszam! 

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: krzyże z kapliczkami

Dawno na blogu nie publikowałam tekstu związanego z "projektem kapliczkowym". To, że książka "Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec" już się ukazała, nie oznacza, że zaprzestanę przedstawiania na blogu kolejnych typów obiektów w niej opisanych. Zapraszam na prezentację przydrożnych krzyży z kapliczkami. Można je znaleźć w czterech miejscowościach gminy Jednorożec. 

Napisałam książkę! Prezentacja publikacji „Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec”

Przyszedł czas, bym zaprezentowała czytelnikom bloga moją książkę, nad którą pracowałam przez prawie dwa lata, a najbardziej intensywnie od początku 2015 r. Pokażę Wam szatę graficzną, omówię układ książki i zaprezentuję przykłady zastosowanych rozwiązań. Mam nadzieję, że to przekona niepewnych lub utwierdzi w przekonaniu zdecydowanych, by kupić książkę. 

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: obiekty już nieistniejące

Podczas zbierania materiałów do projektu stypendialnego, którego efektem jest świeżo co wydana książka Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec natrafiłam na kilka informacji na temat obiektów, które już nie istnieją. Nierzadko były to piękne świątki i bardzo żałuję, że nie można już ich zobaczyć. Znalazłam jednak rysunki i zdjęcia je przedstawiające, o innych wiem z opisów, którymi podzielę się z Wami w dzisiejszym wpisie. 

MAŁA OJCZYZNA: Figury św. Jana Nepomucena w powiecie przasnyskim

Ostatnio uczestniczyłam w jubileuszowej uroczystości z okazji 50-lecia Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej (zdjęcia: KLIK). Odebrałam też egzemplarz autorski „Rocznika Przasnyskiego”, w którym ukazał się mój artykuł na temat figur św. Jana Nepomucena na terenie powiatu przasnyskiego. Postanowiłam – w celu uzupełnienia wydrukowanego tekstu, ale i prezentacji poczynionych ustaleń oraz zapewnienia dostępu do historii tych ciekawych przedstawień szerszemu gronu – przygotować wpis na wspomniany temat. Pozwoliłam go sobie uzupełnić o źródła, jakie odnalazłam w ostatnim czasie oraz ubarwić zdjęciami i rysunkami. Zapraszam do lektury! 

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: floralne otoczenie krzyży, kapliczek i figur

Zapraszam do lektury małego fragmentu jednego z rozdziałów mojej książki Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w gminie Jednorożec". Wyczekujcie jej przed świętami :) Dzisiaj opowiem o roślinnym otoczeniu świątków, zależnościach przestrzennych pomiędzy obiektem a florą oraz jej symbolice. A wszystko ilustrowane przykładami z gminy Jednorożec.

MAŁA OJCZYZNA: nieistniejące cmentarze z I wojny światowej (gmina Jednorożec)

Podczas pracy nad małą architekturą sakralną gminy Jednorożec zbierałam też materiały na temat historii regionu. Wywiady z mieszkańcami stały się świetną okazją do uzupełnienia luk, jakie zauważałam w moich badaniach. Ostatnio udało mi się określić, gdzie w gm. Jednorożec, która bardzo doświadczyła działań wojennych w czasie I wojny światowej, szczególnie w 1914 i 1915 r., znajdowały się cmentarzyki wojskowe. Żaden z nich już nie istnieje, ale dzięki opowieściom mieszkańców można je zlokalizować. Co mnie bardzo ucieszyło, wyznacznikiem lokalizacji są krzyże przydrożne, bo to przy nich zazwyczaj lokowano nekropolie. To tradycyjne miejsce pochówku poległych, ważne i ze względów orientacyjnych, i religijnych - nagle zmarły pochowany zostanie w miejscu uświęconym. Pod krzyżami chowano zwłoki małych dzieci, które poroniły matki lub dzieci, które zmarły w dziecięctwie. Pod przydrożnymi krzyżami, szczególnie na rozdrożach i z dala od ludzkich osiedli, chowano samobójców, ludzi zmarłych nagle bez sakramentów świętych.

Zapraszam na krótki, ale - mam nadzieję - ciekawy wpis.

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: tykła i małe krzyże na drzewach

W dzisiejszym wpisie ze serii kapliczkowej zaprezentuję obiekty, które nierzadko są najtrudniejsze do zauważenia, a równie ciekawe co inne kapliczki i krzyże. Będą to małe krzyże na drzewach oraz deseczki z krzyżami, podobne do tykła (wotywnej drewnianej deski  z modlitwą, wieszanej na terenie Puszczy Knyszyńskiej). Uznałam je za najprostsze kapliczki i do tej kategorii zakwalifikowałam w publikacji. W gminie Jednorożec do tej pory odnalazłam 22 miejsca, w których wiszą takie krzyże i deseczki (pojedynczo lub w ilości dwóch świątków).

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: kapliczki maryjne w formie szklanych gablot

Dawno nie publikowałam postu "kapliczkowego", co związane jest z intensyfikacją działań w ramach projektu - ciężko teraz znaleźć czas na coś dodatkowego. Ale postanowiłam wydzielić ciekawą kategorię kapliczek, które charakteryzują się tym, że mają formę szklanych gablot. Stoją najczęściej na betonowych cokołach, a w środku gabloty ustawiona jest figura Maryi. Mają wiele cech wspólnych, ale też każda z nich jest wyjątkowa.

ŚWIĄTKI W GMINIE JEDNOROŻEC: kapliczki poświęcone świętym

W gminie Jednorożec odnalazłam tylko dwa przedstawienia świętych w formie kapliczek. Prezentowałam je już na fanpage'u: KLIK, jednak na blogu zamieściłam więcej informacji, głównie dzięki rozmowom z mieszkańcami gminy. Przy każdym z prezentowanych obiektów znajdziecie mapę z zaznaczoną lokalizacją. Zapraszam!