6 stycznia 2023

Regionalna biblioteka – update z 2022

Zapraszam na wpis z serii #regionalnabiblioteczka. Prezentuję książki i czasopisma, które kupiłam, dostałam w prezencie lub sama współtworzyłam i otrzymałam egzemplarz autorski. Nie oznacza to, że znajdziecie tu wszystkie publikacje wydane w 2022 r. Chodzi o te, które w minionym roku trafiły do moich zbiorów. Mam nadzieję, że ten coroczny przegląd pomoże zainteresowanym uzupełnić zbiory oraz zachęci niezdecydowanych do nabycia ciekawych pozycji. Każdą z publikacji krótko opisałam  skąd ją mam i jak ją nabyć. Zapraszam!


Listę uporządkowałam tematycznie na kategorie. Pomaga mi to przygotować wpis i nie zapomnieć o żadnej z książek. Większość zdjęć okładek to jednocześnie linki do stron, gdzie znajdziecie informacje o możliwości nabycia danej pozycji. Zdjęcia najczęściej pochodzą ze stron wydawców, czasem zdjęcie robiłam sama. Kolejność publikacji w ramach danej kategorii jest przypadkowa. W opisach książek znajdziecie odniesienia do sylwetek przywołanych osób.

1. Kurpie Zielone
A. ks. Władysław Skierkowski, Życie codzienne Kurpiów, Ostrołęka 2022
Książkę kupiłam u wydawcy, czyli w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Można ją nabyć również w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. W. Gomulickiego w Ostrołęce. Te dwa podmioty wydały książkę wraz ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Bibliotek i Książki, przy wsparciu finansowym Starostwa Powiatowego w Ostrołęce. Podstawę stanowiły maszynopisy oraz rękopisy ks. W. Skierkowskiego ze zbiorów Pracowni Zbiorów Regionalnych ostrołęckiej biblioteki. Materiały te nie były dotąd publikowane.



B. Wiktor Czajewski, Kurpie, red. Joanna Zyśk, Ostrołęka 2022
Miejska Biblioteka Publiczna im. W. Gomulickiego w Ostrołęce, Stowarzyszenie Przyjaciół Bibliotek i Książki w Ostrołęce oraz Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce postawiły w minionym roku na publikacje źródłowe. Publikacja zawiera teksty pochodzącego z Ostrołęki pisarza, które ukazywały się w prasie. Powstały jako odzew na akcję pomocy dla głodujących Kurpiów w 1881 r. Tę książkę można nabyć u wydawcy, co też zrobiłam.


C. Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej. Dla małych, dużych i całkiem dorosłych, Ostrołęka 2022
To pierwsza książeczka z cyklu Etno Edukacja. Znajdziemy w niej ciekawostki, zagadki, rymowanki, wzorniki i wiele informacji o kurpiowskich wycinankach z Puszczy Zielonej. Ilustracje przygotowała Ola Grudzińska (absolwentka łódzkiej i warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i Uniwersytetu Warszawskiego). Wydawcą jest Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, od którego tę książkę dostałam w prezencie. Można ją nabyć w muzeum.

D. Sebastian Wicher, Rudolf Macura (18861940). Portret architekta niestrudzonego, Białystok 2022
Książkę można kupić w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce oraz, jak ja to zrobiłam, u wydawcy (Galeria Ślesińskich w Białymstoku). W 136. rocznicę urodzin działającego w międzywojniu Rudolfa Macury autor opisuje jego życie i twórczość, opierając się na badaniach, które prowadził od 2001 r. Wiele wcześniej niepublikowanych materiałów, fascynująca historia.


E. Laura Bziukiewicz, Biesiada kurpiowska, Warszawa 2020
Książkę dostałam w prezencie od autorki. Można ją kupić w Muzeum Kurpiowskim w Wachu albo w Wydawnictwie Literackim Białe Pióro (wydawcy) jako wersję drukowaną albo e-book. Jest to publikacja dwujęzyczna (polski i angielski). Autorka zebrała, usystematyzowała i przestawiła kuchnię kurpiowskiej Puszczy Zielonej od międzywojnia do lat 60. XX w. Bardzo wartościowa publikacja: i dla Twojego domu, bo możesz wyczarować proste, a pyszne regionalne dania, i dla regionu oraz jego promocji.



F. Iwona Zyśk, Kobieta z puszczy, Przewrotna Góra 2021
To herstorie 14 kobiet: Laury Bziukiewicz, Teresy Grzyb, Marianny Pokory, Krystyny Łaszczych, Edyty Pliszki-Późniewskiej, Zofii Samul, Zofii Drężek, Stefanii Dawid, Stanisławy Sucheckiej, Danuty Kostewicz, Justyny Kaczorek, Czesławy Samsel, Janiny Anny Krzyżewskiej i Marianny, prababci autorki. Każda opowieść jest inna, każda pokazuje, jak piękne, trudne, wspaniałe, zaskakujące, proste może być życie (kobiety). Wydanie publikacji wsparł Samorząd Województwa Mazowieckiego, Starostwo Powiatowe w Ostrołęce i Bank Spółdzielczy w Ostrowi Mazowieckiej. Książkę kupiłam u wydawcy. Jest też dostępna w formie e-bookana Allegro i w księgarni HerBooks, które jest matronką publikacji. Warto śledzić facebookowy profil związany z książką. Autorka od lat zajmuje się kurpiowskimi herstoriami. Wiele opublikowała w czasopiśmie "Kurpie", które jest dostępne online na stronie Związku Kurpiów.


G. Zofia Bogdańska, Kierzek w dolinie Omulwi. Kraj lat dziecinnych, Kadzidło 2022
To jedna z pozycji w ramach serii Biblioteczka Kurpiowska, której wydawcą jest Urząd Gminy w Kadzidle. Można ją nabyć w urzędzie. Ja dostałam ją w prezencie podczas edytonu "Wikipedia na Kurpiowszczyźnie". Wspomnienia z dzieciństwa i młodości Zosi Bogdańskiej zabiorą Was do powojennej kurpiowskiej wsi.


H. Kadzidło i okolice w źródłach historycznych, red. Łukasz Gut, Wojciech Łukaszewski, Kadzidło 2022
To jedna z pozycji w ramach serii Biblioteczka Kurpiowska, której wydawcą jest Urząd Gminy w Kadzidle. Można ją nabyć w urzędzie. Ja otrzymałam ją w prezencie od jednego z redaktorów. Mnóstwo materiałów, z których ogromna większość nigdy nie była publikowana, przegląd treści od XVIII do XX wieku, fotografie i dokumenty. Warto mieć na półce!


I. Marcin Tomczak, Nie do przyrównania. Dawne krajobrazy gminy Kadzidło, Kadzidło 2021
To jedna z pozycji w ramach serii Biblioteczka Kurpiowska, której wydawcą jest Urząd Gminy w Kadzidle. Można ją nabyć w urzędzie. Niezwykle mądra książka napisana w sposób, w jaki tylko Marcin potrafi pisać, zabierze Was w podróż po terenie dzisiejszej gminy Kadzidło. Przeniesiecie się w przeszłość i zrozumiecie, przez co przeszła dawna puszcza i dlaczego dziś wygląda tak, jak wygląda.


J. Henryk Gadomski, Kurpśoske śpśewańe, grańe jï tańcowańe, Ostrołęka 2022
Związek Kurpiów zaprasza nas do poznania najciekawszych melodii z regionu kurpiowskiego. Zostały zebrane z publikacji i repertuaru dawnych i współczesnych zespołów. Do książeczki z zapisem nutowo-słownym dołączona jest płyta z melodiami. Kupiłam to u wydawcy. Autorem jest wybitny etnomuzykolog Henryk Gadomski.


K. Iwona Zyśk, Kaczyńska Czesława. Życie i twórczość, Ostrołęka 2022
Publikację wydał Związek Kurpiów z okazji 65-lecia pracy twórczej Czesławy Kaczyńskiej. Kupiłam ją u wydawcy. To bogato ilustrowana biografia wybitnej kurpiowskiej twórczyni.


L. Encyklopedia kurpiowska. Fakty i ciekawostki, red. Iwona Choroszewska-Zyśk, Ostrołęka 2021
Dostępna jest u wydawcy. Znajdziecie ją na Allegro (sprzedaje Związek Kurpiów). Ja dostałam ją w prezencie jako członkini organizacji. Więcej o książce w prezentacji video poniżej.



M. Czesława Lewandowska. 35 lat twórczości, 2022
Dostałam ją w prezencie od Katarzyny Chętnik, prezeski Fundacji Adama Chętnika, wydawcy książki. Publikacja powstała na jubileusz artystyczny jednej z bardziej znanych kurpiowskich twórczyń, mistrzyni koronczarstwa. Warto obejrzeć reportaż z premiery (poniżej). Książkę nabyć można, kontaktując się z wydawcą.



N. Irena Mamajek, Opowieść o bracie Zenonie, Wykrot 2018
Książkę kupiłam w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Znajdziecie ją właśnie tam (nie ma liście publikacje na stronie www, ale w muzealnym sklepiku jest) oraz na Allegro Związku Kurpiów. Publikacja zbiera rysunki dzieci ze szkoły w Wykrocie i opowiada w formie wiersza o bracie Zenonie Żebrowskim, który pochodził z Surowego na Kurpiach, a pracował jako misjonarz franciszkański w Japonii.


O. ks. Władysław Skierkowski, Wesele na Kurpiach. Reprint, Myszyniec 2021
Towarzystwo Przyjaciół Myszyńca wydało reprint klasycznego dzieła ks. Władysława Skierkowskiego. Książkę kupiłam podczas Dnia Kurpiowskiego w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, który był formą obchodów Nocy Muzeów 2022. Można ją nabyć w Myszyńcu, kontaktując się z wydawcą.

P. Maria Samsel, Robert Andrzej Dul, Wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej. Katalog wystawy = The Kurpie paper-cutting from the Green Forest. Exhibition catalogue, Ostrołęka 2020
Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce wydało ważną publikację, która towarzyszyła wystawie na temat wycinanki z Puszczy Zielonej. Sama wystawa jest dostępna online. Książkę dostałam w prezencie od wydawcy. Wykorzystałam ją m.in. do pisania haseł na Wikipedii. Możecie ją nabyć w muzeum. Nie ma liście publikacje na stronie www, ale w muzealnym sklepiku jest.


R. Bernard Kielak, Urszula Gadomska, Śladami Kurpiów. Katalog twórców i artystów ludowych gminy Kadzidło, Kadzidło 1998
Książkę kupiłam na Allegro. Potrzebowałam jej do biogramów na Wikipedii i byłam ciekawa, o jakich osobach jeszcze nie wiem, może są mniej znane, a nie mniej zasłużone dla twórczości ludowej Kurpiów Zielonych.


S. Grażyna Maria Świątecka, Mój Myszyniec we wspomnieniach rodziny Świąteckich lat 30. XX wieku, Gdańsk 2022
Książkę kupiłam podczas Dnia Kurpiowskiego w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie. Była dostępna w tym muzeum, na razie brak jej w magazynie. Jest do kupienia w księgarni internetowej wydawcy. Miałam pierwsze wydanie w miękkiej okładce, przygotowane przez Fundację "Kulturalne Kurpie" z Myszyńca. To wersja w twardej okładce, nieco rozszerzona. To opowieść o przedwojennym Myszyńcu, miejscach, ludziach, doświadczeniach, spotkaniach... We wprowadzeniu autorka napisała: O Myszyńcu, krainie mojego szczęśliwego dzieciństwa i równie szczęśliwego okresu życia moich rodziców [uczyli w myszynieckiej szkole  przyp. M.W.K.], od dawna pragnęłam napisać coś więcej niż tylko wspomnienia. Chciałam, ażeby był to swoistego rodzaju elektrokardiogram [autorka jest kardiolożką – przyp. M.W.K.]  zapis myśli i odczuć z tego okresu życia mojej rodziny, wtopionej w społeczność myszyniecką lat 30. ubiegłego wieku, na tle nie tylko wydarzeń tamtych lat, ale także życia codziennego. Pragnęłam wydobyć z niepamięci tych wszystkich, którzy przekazali nam życie, by na nowo ożyli we wspomnieniach.


T. J. Chętnik i in., Rozwój i promocja gmin kurpiowskich. Gospodarkahistoriakulturakulinaria, Warszawa 2022
To pokłosie konferencji zorganizowanej podczas Dnia Kurpiowskiego w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego przez muzeum i Towarzystwo Ochrony Kurpiowszczyzny im. Adama Chętnika. Zawiera referaty wygłoszone na spotkaniu. Książkę kupicie w muzeum.


2. Kurpie Białe
A. Wanda Modzelewska, Materiały o kulturze i sztuce ludowej Polski, red. Elżbieta Miecznikowska, Toruń 2022
Książka nie jest przeznaczona na sprzedaż. Udało mi się ją dostać dzięki temu, że zajmuję się Puszczą Białą, a Wanda Modzelewska zaangażowana była we wspieranie twórczości ludowej tego regionu, a potem, gdy pracowała m.in. jako kostiumolożka zespołu "Mazowsze", wprowadziła ten strój do repertuaru zespołu. Nie mogłam sobie odmówić takiej perełki na półce. Cieszę się, że Ela Miecznikowska, etnografka z Muzeum Mazowieckiego w Płocku, zajęła się Wandą i jej dziedzictwem.


B. Powiat wyszkowski. Unikatowe wartości przyrodnicze, historyczne i krajobrazowe, red. B. Pągowski i in., wyd. 2, Bydgoszcz 2007
Książkę znalazłam w plenerowej biblioteczce w Kadzidle. Nie mogłam się powstrzymać przed tym, by do niej zajrzeć. I tak oto trafiła na półkę białokurpiowską. To publikacja promująca powiat wyszkowski, wydana przez Starostwo Powiatowe w Wyszkowie.


C. Ziemia wyszkowska i Puszcza Biała. Kto był kim, red. A. Mickiewicz i in., Wyszków 2021
Leksykon został wydany w grudniu 2020 r., od stycznia 2021 r. był promowany. Udało nam się zebrać prawie 650 not biograficznych osób, które były ważne dla historii ziemi wyszkowskiej i okolic. Ja, jako jedna z 11 autorów i autorek, odpowiadałam za biogramy osób związanych z Puszczą Białą i jej kulturą tradycyjną (Bonifacy Kozłowski, Wanda Modzelewska, Jadwiga Wierniewicz, Oskar Kolberg, Stanisława Borek, Aleksander Bobowski, Krystyna Fabisiak, Marianna Czesława Kowalska, Marianna Pogłód, Julianna Puławska, Stefania Seroka). Zajęłam się kilkoma innymi osobami (Szczepan Wierniewicz, Wacław Wędołowski, Wojciech Bogumił Jastrzębowski, Adam Wojciechowski, Marian Przychodzki), poza tym rozbudowałam biogram ks. Konstantego Lewandowskiego. Wydawcą książki jest Stowarzyszenie Przyjaciół Puszczy Białej i Kamienieckiej. Nakład jest wyczerpany. Publikację znajdziecie w bibliotekach w regionie.


3. Mazowsze
A. "Głos Gminy Jednorożec", nr 1–4 (2022)
To kwartalnik wydawany w mojej rodzinnej gminie. Wiele tu tekstów regionalnych (w ostatnich latach pisanych przeze mnie, ale dawniej pisały je inne osoby). Czasopismo ukazuje się od 2006 r. Wszystkie numery od 2008 r. można przeczytać online: KLIK.


B. "Krasnosielcki Zeszyt Historyczny", nr 52–55
To cykliczne wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Krasnosielckiej jest bezpłatnie dystrybuowane w regionie oraz dostępne online: KLIK. Mnóstwo ciekawych tekstów, większość to materiały nigdy wcześniej nie publikowane.


C. Spacerownik ostrołęcki, red. Jolanta Żubrowska, Ostrołęka 2022
Książkę dostałam od Fundacji Splot Pamięci, która we współpracy z Muzeum Kultury Kurpiowskiej przygotowała sześć spacerów po Ostrołęce (szlakiem bitwy z 26 maja 1831 r., śladami bernardynów, rzeźb albo sportu, historie z obu okupacji, po tropach dr. Józefa Psarskiego, architekta Rudolfa Macury albo ostrołęckich Żydów). Publikację otrzymacie po kontakcie z wydawcą.


D. "Rocznik Mazowiecki", 29 (20192020)
Publikacja dotarła do mnie dzięki wymianie książek z etnografem Krzysztofem Braunem. Znajdziecie ją np. w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie (w tym w księgarni online). Jak zawsze wiele ciekawych artykułów, w tym, najciekawsze dla mnie, Łukasza Guta i Macieja Woźniaka pt. Wokół przysłowia „strzela jak Kurp”. Historycznoliterackie refleksje o Kazimierzu Władysławie Wójcickim oraz Krzysztofa Brauna pt. Kurpie a król Stanisław Leszczyński (przypomnienie źródeł kurpiowskiej tożsamości z „libertacją stanisławowską” w tle).


E. Wojciech Łukaszewski, Krwawa środa. 70. rocznica rozbicia oddziału Edwarda Dobrzyńskiego "Orzyca" 19492019, Przasnysz–Bogate 2019
Książkę dostałam w prezencie od autora. To publikacja rocznicowa wydana przez Urząd Gminy w Przasnyszu.

F. Uwarunkowania rozwoju turystyki kulturowej na Mazowszu, red. Michał Roman, Krzysztof Nuszkiewicz, Pułtusk 2018
Książkę kupiłam na Allegro. Nie zauważyłam, że jest też dostępna online jako PDF na stronie wydawcy, czyli Muzeum Regionalnego w Pułtusku.


G. Jerzy Jastrzębski, Bursztyn w dorzeczu Narwi, Łomża 2005
Książkę kupiłam na Allegro. Potrzebowałam jej do napisania artykułu o bursztyniarstwie. Przyda się jeszcze nie raz! Tu znajdziecie opis książki.


H. Rafael Christian Gallera, Wiesław Łaskarzewski, Jacek Furmańczyk, Kalendarium wydarzeń Wielkiej Wojny 19141915 na Mazowszu Północnym ze szczególnym uwzględnieniem powiatu makowskiego, Maków Mazowiecki 2021
Książkę dostałam w prezencie od jednego z autorów. To obszerne kalendarium wydarzeń z pierwszej połowy I wojny światowej w regionie (ta część jest dostępna online jako PDF) oraz album, w którym znajdziemy kilkaset archiwalnych fotografii, wiele map i dokumentów z epoki. Książkę można kupić w Starostwie Powiatowym w Makowie Mazowieckim, które jest wydawcą.


I. Maciej Jasiński, Jacek Michalski, My już szczęśliwi, bo my już wolni, Przasnysz 2022
Książkę dostałam od drukarni. Jest dostępna jako PDF. Opowiada o ludziach z Armii Krajowej, którzy działali w ruchu oporu i 17 grudnia 1942 r. zostali zamordowani przez Niemców w Przasnyszu. Tego samego dnia członkowie i członkinie AK z Północnego Mazowszu zostali straceni w Ciechanowie, Pułtusku i Mławie. Wydawcą jest Muzeum Historyczne w Przasnyszu.


J. Michał Chrzanowski, Jarosław Paweł Gryc, Maków Mazowiecki w wojennym obiektywie 19141918 | 19391945, Maków Mazowiecki 2022
Książkę dostałam w prezencie od wydawcy, czyli od Starostwa Powiatowego w Makowie Mazowieckim.


5. Warszawa
A. Michał Szymański, Stary Mokotów, Warszawa 2018; tenże, Dzielnica Mokotów: Sielce, Sadyba, Stegny, Służew, Warszawa 2018; tenże, Dzielnica Mokotów: Od Siekierek po Wyględów, Warszawa 2019; Joanna Koszewska, Grzegorz Mika, MOK. Ilustrowany atlas architektury północnego Mokotowa, Warszawa 2021
Książki kupiłam w Muzeum Woli, oddziale Muzeum Warszawy. Można je nabyć w obu placówkach, ale też w księgarni online. Chciałam się więcej dowiedzieć o dzielnicy, w której mieszkam od lat.

6. Inne
A. Jowita Jagla, Wieczna prośba i dziękczynienie. O symbolicznych relacjach między sacrum i profanum w przedstawieniach wotywnych z obszaru Polski Centralnej, Warszawa 2009
Książkę kupiłam na Allegro. Potrzebuję jej do rozbudowy jednego z artykułów na blogu oraz do haseł na Wikipedii. Kiedyś już z niej korzystałam w bibliotece, ale chciałam mieć własny egzemplarz.

B. Sławomir Ambroziak, Tajemnica generała Samsonowa, Szczytno 2021
Książkę kupiłam na Allegro. Jest dostępna w wybranych księgarniach i bibliotekach w regionie. Prezentację publikacji znajdziecie w filmie poniżej.



C. Krzysztof Wasilewski, Regionalizm 2.0. Media hiperlokalne i małe ojczyzny, Koszalin 2022
Książkę dostałam w prezencie od autora. Ponad 2 lata temu skontaktował się ze mną dr hab. Krzysztof Wasilewski, prof. Politechniki Koszalińskiej. Prowadził badania na temat regionalizmu w sieci. Przygotował ankietę dla osób prowadzących/tworzących profile w mediach społecznościowych dotyczące lokalnej historii, tradycji, kultury itp. Poza tym przeprowadzał wywiady z wybranymi regionalistami i regionalistkami. Jestem szalenie dumna, że mogłam wziąć udział w tym badaniu. Publikacja jest dostępna online, ale też w księgarni uniwersyteckiej i innych księgarniach online.



Zapraszam do lektury pozostałych wpisów oznaczonych tagiem "regionalna biblioteczka" (do odnalezienia w chmurze na dole strony). Można też do nich przejść bezpośrednio przez linki:
Która z wymienionych powyżej książek Was zainteresowała? Może zabrakło tu innych ciekawych pozycji, które mi polecacie? Jakie regionalne książki czytaliście lub kupiliście w mijającym roku? Szczególnie ciekawią mnie te, których nie umieściłam na powyższej liście. Może mnie czymś zaskoczycie, choć wiem o wielu książkach regionalnych, które wyszły w 2022 r., ale nie zdążyłam ich kupić albo w danej chwili uznałam, że ich nie potrzebuję. Tak czy inaczej, piszcie! Lubię się inspirować, więc chętnie dowiem się o innych wartościowych opracowaniach.

Do następnego!

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz