19 czerwca 2024

Kopanie torfu na zachodnim skraju Puszczy Zielonej (powiat przasnyski)

Dawniej, tj. ok. 90 lat temu, mój rodzinny Jednorożec był ośrodkiem wydobywania torfu. I nie tylko ta wieś, również inne na Kurpiach Zielonych. W poniższym tekście skupię się na zachodnim skraju regionu i opowiem o tym, jak pozyskiwano torf w kurpiowskiej części powiatu przasnyskiego i do czego go wykorzystywano. Pomijam inne ośrodki wydobycia torfu na Kurpiach, jak np. torfowisko Karaska, którego historię opisał Łukasz Gut. W opowieści o torfowiskach na przasnyskich Kurpiach opieram się na materiałach źródłowych, m.in. wspomnieniach pisanych i przekazanych mi ustnie, prasie, opracowaniach. Będziemy się poruszać w dolinie Orzyca, Płodownicy i Omulwi w dzisiejszych gminach Chorzele, Jednorożec (powiat przasnyski) i Baranowo (powiat ostrołęcki). Dawniej wszystkie należały do powiatu przasnyskiego, stąd określenie przasnyskie Kurpie.

16 czerwca 2024

Po tym poznasz Kurpiankę? Nakrycia głów panien z Kurpi Zielonych

Czółko to, wedle opisów etnografów i etnografek, ale też relacji przyjezdnych na Kurpiowszczyznę, jeden z najbardziej charakterystycznych elementów odświętnego stroju Kurpianek z Puszczy Zielonej. Jednak nawet w obrębie tego ikonicznego elementu stroju można zauważyć różnice między wzorami z różnych części regionu. Są też parafie, w których panny nie nosiły czółek, tylko korony. Kurpiowskie królowe? A jakże! Przekonaj się, jak różnorodne mogą być nakrycia głów młodych Kurpianek. Zapraszam do lektury.

11 czerwca 2024

MAŁA OJCZYZNA: Nadanie herbu i flagi gminie Jednorożec 7 czerwca 2003 r.

Z okazji 21. rocznicy nadania herbu i flagi gminie Jednorożec, która minęła 7 czerwca, zapraszam na opowieść o tym, jak doszło do uroczystości i jak świętowaliśmy ten ważny dzień. Opieram się głównie na materiałach udostępnionych przez Janinę Popiołek, ówczesną sekretarz gminy Jednorożec, która przekazała do Jednorożeckiego Archiwum Społecznego wiele materiałów na ten temat.

27 maja 2024

Podsumowuję maj 2024 r.

Maj to piękny miesiąc i to nie tylko ze względu na pogodę, na to, że wszystko kwitnie i pogoda jest słoneczna. Dużo dobrego się u mnie działo i jestem za to bardzo wdzięczna. W tym wpisie raportuję, jak minął mi poprzedni miesiąc. Dobrej lektury.

25 maja 2024

MAŁA OJCZYZNA: Odświętny strój kurpiowski Puszczy Białej i Puszczy Zielonej. Podobieństwa i różnice

W tym artykule prezentuję informacje na temat stroju kurpiowskiego obu puszcz: Zielonej i Białej. Zestawiam je, wskazuję różnice i podobieństwa. Zaczynam od opisu procesu powstawania stroju, potem prezentuję męski i damski strój, jednocześnie z obu puszcz, następnie zwracam uwagę na funkcje odświętnego ubioru. Podkreślam też, skąd przybyły pewne elementy lub zwyczaje związane ze strojem, gdzie widać zapożyczenia lub podobieństwa do innych regionów.



9 maja 2024

Podsumowuję kwiecień 2024 r.

Majówka za nami, wiosna w pełni, a ja podsumowuję kwiecień. Gdy czytam to, co Ty przeczytasz niżej, widzę, że liczbowo wiele się nie działo (w porównaniu z innymi okresami w roku), ale jakościowo ten miesiąc to była petarda. Sukces za sukcesem, piękne spotkania, rozwijanie relacji, kończenie ważnych projektów... Zobacz! Dobrej lektury.

8 maja 2024

Drewniany kościół wędrowniczek: Zatory, Warszawa (Okęcie), Stara Wieś, Wielgolas Brzeziński...

W 1915 r. w Zatorach (powiat pułtuski) powstał kościół, który po przebudowach i kilku przenosinach istnieje do dziś. Zapraszam do poznania jego wyjątkowej historii. Okazją do przypomnienia dziejów tej wyjątkowej świątyni jest wydana w kwietniu 2024 r. publikacja 
Przywracamy pamięć o historii drewnianego kościółka na Okęciu. Wydawcą jest parafia pw. św. Franciszka z Asyżu w Warszawie.

6 maja 2024

Wiosna u Kurpiów Białych: zwyczaje, obrzędy, wierzenia od Wielkanocy do Zielonych Świątek

Po tym, jak w 2022
2023 r. napisałam artykuły nt. roku obrzędowego Kurpiów Zielonych, przyszedł czas na podobne ujęcie Puszczy Białej. Powstał już tekst o okresie letnim: KLIK. Teraz zapraszam na odcinek wiosenny. Zanim zagłębimy się w temat, odsyłam do hasła w Wikipedii, które jest dobrym początkiem przygody z poznawaniem Kurpiów z Puszczy Południowej: KLIK.

W poniższym tekście nt. zwyczajów Kurpiów Białych w okresie od Wielkanocy do nocy świętojańskiej opieram się na opracowaniu Oskara Kolberga przywołującego relacje z Pniewa, Porządzia, Ochudna i okolic (1870 r.), tekście Bernarda Kielaka, który korzystał m.in. z prac dyplomowych napisanych na studiach etnologicznych na UW, a dotyczących zwyczajów Puszczy Białej, opracowaniu Bonifacego Kozłowskiego, wspomnień Zofii Marianny Wróbel z Udrzyna oraz materiałach zgromadzonych przez Wandę ModzelewskąDobrej lektury!

3 kwietnia 2024

Rok 2023 za nami. Moje podsumowanie

W tym roku zdjęłam z siebie presję, że podsumowanie musi się ukazać już zaraz, już na początku roku, co w połączeniu z intensywnym pierwszym kwartałem sprawiło, że podsumowaniem 2023 r. publikuję w kwietniu. Ale to przecież nie problem! Podsumowanie, wzorem poprzednich lat, wrzucam na bloga, by z dystansem spojrzeć na to, co za mną, co udało się osiągnąć, a co może nie wyszło tak jak planowałam (to też jest ok!). Takie zestawienie robię głównie dla siebie, blog to przecież mój pamiętnik. 

Czy udało się zrealizować cele na 2023 r.? Z czego jestem najbardziej dumna? Co mi dał, czego nauczył miniony rok? Zapraszam!

1 kwietnia 2024

Podsumowuję marzec 2024 r.

Marzec to od kilku lat niezwykle intensywny miesiąc. Po jego zakończeniu zazwyczaj, jak to mówiłam, ryłam nosem. W tym roku, ku mojemu zaskoczeniu, jest inaczej. Jeszcze nie idealnie, ale lepiej. Zrobiłam mniej niż planowałam, ale dzięki temu nie pochorowałam się i czuję się dobrze. Czuję wiosnę, mam siłę! I jestem zadowolona z efektów pracy w marcu, bo i tak dużo się działo. Wszak czy u mnie może być inaczej?! Zapraszam na podsumowanie marca!