Jako historyczka i regionalistka uważam, że należy chronić materialne ślady przeszłości. Czasami jednak nie jesteśmy w stanie tak postąpić, ponieważ danego obiektu już nie ma. Został zburzony, spalony, zawalił się... Wtedy należy zachować pamięć o takich zabytkach. I dlatego też przedstawiam nieistniejące już, czasami zapomniane, ale jakże ciekawe przasnyskie świątynie. W tym wpisie koncentruję się na kościołach katolickich. Odniesienia do tekstów o nieistniejących świątyniach innych wyznań znajdziesz na końcu artykułu.Kościół (kaplica?) pw. św. Krzyża
Drewniany kościołek postawiono przy ulicy Żydowskiej, za mostem, od strony wsi Bartniki i Karwacza. Ufundował go ksiądz Franciszek Leszczyński, komendariusz przasnyski.
Od 1753 r. pozostawał w złym stanie. W 1815 r. był zupełnie zniszczony, jak zanotował podprefekt powiatu przasnyskiego, Fabian Zieliński. Wkrótce go rozebrano.
Drewniany kościołek postawiono przy ulicy Żydowskiej, za mostem, od strony wsi Bartniki i Karwacza. Ufundował go ksiądz Franciszek Leszczyński, komendariusz przasnyski.
Od 1753 r. pozostawał w złym stanie. W 1815 r. był zupełnie zniszczony, jak zanotował podprefekt powiatu przasnyskiego, Fabian Zieliński. Wkrótce go rozebrano.
Wiemy o nim jedynie tyle, że był fundacją biskupią, wzniesioną zapewne w XV w. Znajdował się u zbiegu ulic: Małowarszawskiej i Błonie (dziś to ulice: Nowowarszawska i Piłsudskiego). W XVII w. został zniszczony w czasie wojen szwedzkich, a w 1716 r. spalony, od 1753 r. pozostawał w ruinie.
Akta wizytacji z 1781 r. wspominają, że była to świątynia drewniana, posiadająca swój nieogrodzony cmentarzyk (wcześniej był tu ogrodzony murem cmentarz i szpital). Wizytacja informuje także, że: Fundusz miał ze swym osobnym proboszczem, plac i połowę prowizji od 5000 zł na Rostkowie zapisanej, druga połowa tej prowizji do kościoła farnego.
Akta wizytacji z 1781 r. wspominają, że była to świątynia drewniana, posiadająca swój nieogrodzony cmentarzyk (wcześniej był tu ogrodzony murem cmentarz i szpital). Wizytacja informuje także, że: Fundusz miał ze swym osobnym proboszczem, plac i połowę prowizji od 5000 zł na Rostkowie zapisanej, druga połowa tej prowizji do kościoła farnego.
Bibliografia
I. Źródła
1781. Wizytacja generalna diecezji płockiej. Przasnysz, [w:] Źródła do dziejów Ziemi Jednorożeckiej, t. 1, wyd. 2 popr. i uzup., red. W. Łukaszewski, Jednorożec 2013, s. 14–19;
Kazimierza Stronczyńskiego opisy i widoki zabytków w Królestwie Polskim (1844–1855), t. 4: Gubernia płocka, oprac. Robert Kunkel, Warszawa 2013;
Obraz statystyczny powiatu przasnyskiego A. N. Leontiewa z 1889 r., tłum. i oprac. J. Kociszewska, Ciechanów 1992;
Obraz statystyczny powiatu przasnyskiego sporządzony w roku 1815 przez podprefekta tegoż powiatu F. S. Zielińskiego w Przasnyszu, oprac. Aleksander Kociszewski, Ciechanów 1991;
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 9, Warszawa 1888, s. 122.
II. Opracowania
Drwęcki Aleksander, Cmentarz parafialny w Przasnyszu, Przasnysz 2003;
Drwęcki Aleksander, Cmentarz parafialny w Przasnyszu, Przasnysz 2003;
Waleszczak Radosław, Przasnysz i powiat przasnyski w latach 1866–1939. Zarys dziejów, Przasnysz 1999;
Tenże, Przasnysz w latach 1795–1866, Przasnysz 2008.
Szukasz informacji o innych nieistniejących budowlach sakralnych w Przasnyszu? O cerkwiach przeczytasz w osobnym poście: KLIK, podobnie jak o kościele ewangelickim: KLIK. O kościele św. Ducha napisałam osobny post jako że temat jest dość obszerny. Zapraszam: KLIK.
Na temat społeczności żydowskiej w Przasnyszu powstała seria wpisów, zapraszam:
Do następnego!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz