MAŁA OJCZYZNA: Parafia pw. św. Antoniego w Olszewce

Objętość materiału, z jakim zaczęłam opracowanie historii parafii w Olszewce w 2014 r., pozwalała na publikację w poście, w którym opisałam kilka parafii. Jednak z czasem źródeł zebrało się tak wiele (a nadal to zaledwie mała ich część), że czas poświęcić Olszewce wystarczająco dużo miejsca na blogu – stąd ten wpis. Motywacją była też 99. rocznica poświęcenia kościoła w Olszewce. Zapraszam!

MAŁA OJCZYZNA: Komasacja gruntów w Kobylakach-Czarzastych, Kobylakach-Koryszach i Kobylakach-Konopkach [lista nazwisk, 1939]

Czasami mam wyrzuty sumienia, że nie piszę tak samo dużo o wszystkich wsiach gminy Jednorożec, że najwięcej jest materiałów z mojej rodzinnej miejscowości. By uspokoić sumienie, a co najważniejsze, podzielić się ciekawym źródłem, zapraszam na dzisiejszy wpis. To lista mieszkańców i mieszkanek miejscowości Kobylaki-Czarzaste, Kobylaki-Korysze i Kobylaki-Konopki sporządzona przy okazji komasacji gruntów przed II wojną światową. Koniecznie daj znać w komentarzu, jeśli znajdziesz tu swoich przodków i przodkinie albo znajome nazwisko!

Czas na podsumowanie czerwca 2021 r.

Ten tekst piszę jeszcze w Warszawie, więc nie czuję – jeszcze – wakacji. Jutro się to zmieni, bo jadę do Jednorożca. Niemniej, skoro już lipiec, czas podsumować miniony miesiąc. Oj, działo się! Ale czy jest miesiąc, w którym u mnie się "nie dzieje"? Chyba nie :) Zapraszam.

Najlepsza promocja Kurpiów ever! Boże Ciało w Myszyńcu w 1937 r.

Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, zwana powszechnie Bożym Ciałem, to w Kościele rzymsko-katolickim święto ruchome i nakazane, wypadające 60 dni po Wielkanocy między 21 maja a 24 czerwca. W tym roku był to 3 czerwca i znów kurpiowskie parafie świętowały, procesyjnie wychodząc na ulice. Nie zapomniano o strojach ludowych. Jednak skala ich użycia oraz liczba osób uczestniczących w uroczystościach (pomijając warunki pandemiczne) nijak się ma do tego, co wydarzyło się w 1937 r. Wówczas święto wypadało 27 maja i stało się niesamowitą okazją do promocji dziedzictwa regionu Puszczy Zielonej. Program wydarzenia w Myszyńcu, bo to tu postanowiono zorganizować święto Kurpiów, był bardzo bogaty, a transmisja radiowa uroczystości, udział fotografów i wysłanników redakcji wielu gazet zapewniła Kurpiom obecność w mediach na kolejne miesiące. Później nikt chyba nie zorganizował tak szeroko zakrojonej promocji regionu. Jak do tego doszło? Jak przebiegała uroczystość i co po niej pozostało?

Czas na podsumowanie maja 2021 r.

Przed publikacją tego wpisu sprawdziłam, co pisałam w 2020 r. i okazało się, że wtedy myślałam o tym, jak niewiele się działo, ile jeszcze mogłabym wcisnąć w maj, niepotrzebnie nakładając na siebie bezsensowną presję. Mam podobne myśli co rok temu. A przecież maj był super! Zobaczcie sami! 

Pielgrzymki odpustowe do Świętego Miejsca (Przasnyskie)

Kościół w Świętym Miejscu (gmina Przasnysz) odwiedzam najczęściej tylko raz w roku, z okazji Wszystkich Świętych. Zdarza się jednak, że bywam tam również na odpust, a ten przypada w Zielone Świątki oraz 8 września. To rodzinna parafia mojej mamy, ale bywam tam nie tylko z powodów rodzinnych. Wyjazd na odpust do sąsiedniej wsi to tradycja kultywowana w wielu parafiach. Dawniej do Świętego Miejsca wędrowano pieszo nawet z odległych parafii. Zapraszam do lektury opowieści o takich właśnie wyprawach.

Czas na podsumowanie kwietnia 2021 r.

Każdego roku wiosną jest mnóstwo pracy, szczególnie w szkole. Na innych polach też nie próżnowałam i choć jeszcze nie o wszystkim mogę w tym wpisie powiedzieć, nieco spraw się jeszcze mieli, to jest o czym pisać! Zapraszam na podsumowanie czwartego miesiąca tego roku.

„Opis mego życia, dążeń i celów”. Przedwojenny pamiętnik Kurpianki, członkini KSMŻ

Niedawno uczestniczyłam w spotkaniu Seminarium Historii Gender, na którym cyklicznie dyskutujemy nad wystąpieniami badaczy i badaczek z całej Polski (a nawet spoza). Forma online pozwoliła na zgromadzenie i wymianę myśli oraz inspirującą dyskusję pomiędzy osobami zajmującymi się różnymi dziedzinami i zagadnieniami. Do tej pory udało mi się wysłuchać referatów m.in. na następujące tematy: Niedobór czy nadmiar informacji? O historycznym (auto)portrecie nauczycielek szkół powszechnych Polski międzywojennej, kwerendzie i źródłach nie/oczywistych, jak również Strategie sprzeciwu i sposoby uciszania głosów żydowskich studentek wobec getta ławkowego w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie oraz Matki miast. Niemki i Polki w polityce społecznej Poznania na przełomie XIX i XX wieku. 

Wspomniane na początku spotkanie było poświęcone referatowi o pamiętnikach kobiet w Pamiętnikach chłopów. Zachował się jeden pamiętnik Kurpianki i jemu właśnie poświęcam dzisiejszy wpis. Zapraszam.

Czas na podsumowanie marca 2021 r.

Za nami pierwszy kwartał roku. Przeleciał mi przez palce. Niemniej mam wrażenie, że sporo udało się zrobić. Marzec był bardzo płodny w działania. O kilku dziś opowiem. Zapraszam!

Z dziejów Żydów na Kurpiach Zielonych, cz. 3

Nie zapomnę nigdy, gdy chyba w 2018 r. w pokoju nauczycielskim w szkole, w której pracuję, na tablicy zauważyłam ksero artykułu z "Gazety Wyborczej" związanego z płytą Maniuchy Bikont Oj borom, borom. Wyróżniony fragment brzmiał następująco: Kiedy jeździłam ze śpiewakiem Adamem Strugiem na Kurpie, aby słuchać pogrzebowych pieśni przy nocnych czuwaniach i wracałam zachwycona, słyszałam od mamy: "Ale przecież tam były pogromy". Kiedy to przeczytałam, zmroziło mnie. Pogromy na Kurpiach? Od tamtej pory chciałam zająć się tematyką Żydów w moim regionie.

Opowiedziałam już o osadnictwie żydowskim, liczebności i rozmieszczeniu Żydów w regionie, a także o wspólnocie wyznaniowej (KLIK). Było już o życiu gospodarczym i kulturalno-społecznym oraz o zróżnicowaniu politycznym Żydów na Kurpiach (KLIK). Przyszedł czas na zagadnienia, na które wielu czekało i o nie dopytywało. Przed Wami opowieść o stosunku kurpiowskich Żydów do spraw państwa: powstań, rewolucji z początku XX w., I wojny światowej i wojny 1920 r. Będzie też o stosunkach polsko-żydowskich. Czy była to spokojna symbioza, czy jednak wrogość? Czy zdarzały się pogromy?

Post ilustrują portrety Żydów z Kurpiowszczyzny, głównie z Myszyńca, oraz wycinki prasowe.